Điều chúng tôi quan tâm nhất là mối quan hệ của con bạn với chuyện ăn uống

Bé ngồi bên bàn, trên đĩa cạnh món gà và cơm còn có một nhúm dưa chuột mà bé có thể ăn, có thể không – và chúng tôi không làm to chuyện, vì điều chúng tôi quan tâm không phải là hôm nay bé có ăn hết bữa trưa này đến miếng cuối cùng hay không. Điều chúng tôi quan tâm là mối quan hệ với đồ ăn bé sẽ mang theo từ những ngày ở đây. Điều đó không thể nhìn ra từ một đĩa cơm; nó chỉ hiện ra sau vài năm, khi bé tự ăn một mình, theo những gì cơ thể bé mách bảo – chứ không phải theo những gì người lớn hôm nay đặt lên đĩa cho bé.

Trái cây và rau củ đi kèm mọi bữa ăn

Ở đây các bé luôn có trái cây và rau củ trong tầm tay ở mọi bữa ăn – không phải như món phụ bắt buộc trong bữa trưa, mà như một phần đương nhiên của bàn ăn trong mỗi bữa phụ. Bữa trưa do chúng tôi dọn ra, còn bữa phụ thì các bé thường cùng chuẩn bị với các cô – và bên cạnh bữa phụ, trái cây và rau củ lúc nào cũng có sẵn để bé tự lấy. Chúng tôi không biến chúng thành nhiệm vụ; chúng đơn giản là ở đó, cùng với mọi thứ khác, và các bé tự chọn mình muốn ăn gì. Có hôm bé lấy nhiều, có hôm gần như không lấy gì – và cả hai đều ổn, vì điều quan trọng là bé có lựa chọn, và bé tự quyết định cho mình.

Chúng tôi quyết định có món gì, bé quyết định ăn gì và ăn bao nhiêu

Chúng tôi làm theo một nguyên tắc đơn giản có tên chuyên môn là Division of Responsibility (phân chia trách nhiệm), do chuyên gia dinh dưỡng người Mỹ Ellyn Satter đưa ra – và với chúng tôi nó hiệu quả tuyệt vời: người lớn quyết định dọn món gì, khi nào và ở bàn nào; bé quyết định có ăn không và ăn bao nhiêu. Ranh giới ấy cho chúng tôi sự bình tâm, vì chúng tôi biết chính xác trách nhiệm của mình dừng ở đâu và phần nào chỉ bé mới có thể tự trải qua. Còn với bé, nó trao niềm tin rằng cơn đói và cảm giác no của bé được coi trọng, ngay cả khi bé còn rất nhỏ.

Vì sao chúng tôi không ép bé ăn

Chúng tôi không bắt các bé ăn vét sạch đĩa – và không phải vì chúng tôi xem nhẹ chuyện ăn uống, mà chính vì chúng tôi coi trọng nó. Một em bé bị thúc ép là một em bé đang căng thẳng, mà căng thẳng thì lấy đi khẩu vị chứ không thêm vào – nên một bé bị ép ăn, nghịch lý thay, lại ăn ít đi chứ không nhiều lên. Và món ăn bé phải nuốt dù không muốn rất dễ được ghi nhớ như một điều khó chịu. Điều chúng tôi quan tâm nhất là bé đừng bao giờ đánh mất niềm tin vào cảm giác no của chính mình – trẻ nhỏ vẫn còn cảm nhận điều đó rất chuẩn, và làm hỏng nó thì thật đáng tiếc.

Trước mắt, câu “ăn thêm miếng nữa là xong” có thể hiệu nghiệm – nhưng về lâu dài nó thua cuộc, vì thắng được một bữa trưa thì dễ, còn mối quan hệ với đồ ăn được xây trong nhiều năm. Vì vậy thay vì thúc ép, chúng tôi chỉ dọn món ăn ra và để nó trên bàn, không dỗ dành nài nỉ. Các bé thường chỉ bắt đầu thích một món mới sau lần gặp thứ mười hay mười lăm, và điều đó diễn ra thuận lợi nhất bên bàn ăn cùng các bạn – vì chuyện ăn uống là thứ trẻ con học từ nhau nhiều nhất.

Vì sao ở đây không có đồ ăn “lành mạnh” và “không lành mạnh”

Chúng tôi không chia đồ ăn thành tốt và xấu, vì một khi làm vậy, sớm muộn bé cũng đem cách chia đó áp lên chính mình – và từ “con đã ăn thứ bị cấm” đến cảm giác “con hư, con là đứa xấu” chỉ còn một bước rất ngắn. Hơn nữa, thứ gì bị cấm bao giờ cũng ngon nhất, nên những đứa trẻ một ngày nào đó tiếp cận được nó mà không ai giám sát sẽ ăn nhiều hơn hẳn, dù đã no từ lâu. Không một bữa phụ hay bữa trưa nào cứu được ai, và cũng không bữa nào hủy hoại được ai – chế độ ăn có cân bằng hay không là do cả tuần quyết định, không phải một bữa. Và cân bằng không có nghĩa là hoàn hảo; nó chỉ có nghĩa là trên đĩa có đủ món đa dạng, đủ thường xuyên. Chúng tôi cũng không bao giờ dùng đồ ăn làm phần thưởng hay hình phạt – làm thế là biến đồ ăn thành một thứ tiền tệ, và đó chính là con đường dẫn đến một mối quan hệ méo mó với nó.

Chuyện đồ ngọt thì sao

Đồ ngọt không phải là một phần thường nhật ở nhóm chúng tôi – ngày thường các bé đơn giản là không thấy chúng ở đây. Nhưng điều đó không có nghĩa là chúng tôi cấm đường. Mùa hè cả nhóm đi ăn kem, dịp Giáng sinh cùng nhau nướng bánh gừng, và khi trong nhóm có bé sinh nhật, bé được cùng các bạn ăn một miếng bánh – và tất cả những điều đó là chủ ý. Chúng tôi không nhắm đến sự cấm đoán, mà nhắm đến nhịp điệu: đồ ngọt có chỗ đứng trong tuổi thơ, chỉ là theo chúng tôi, chỗ ấy thuộc về dịp đặc biệt và bàn ăn chung – không phải trong túi áo như một phần thưởng bí mật. Nhờ vậy bé học được rằng bánh ngọt là đồ ăn, không phải kho báu phải chộp lấy khi không ai nhìn.

Bạn có câu hỏi về bữa ăn?

Quanh chuyện ăn uống, cha mẹ thường có nhiều câu hỏi hơn mức một trang web chứa nổi, và trả lời trực tiếp bao giờ cũng tốt nhất. Nhưng bạn cũng có thể gọi điện hoặc viết cho chúng tôi, nếu như vậy tiện hơn cho bạn.